“ລົດຕຳງົວຢູ່ຖະໜົນຫຼວງ, ແມ່ນໃຜຈະຮັບຜິດຊອບ?

ລົດຕຳງົວຢູ່ຖະໜົນຫຼວງ, ແມ່ນໃຜຈະຮັບຜິດຊອບ?”

(ຂຽນໂດຍ: ທ່ານ ພິວາດ ວໍຣະຈັກ ທະນາຍຄວາມ)

ເນື່ອງຈາກປະເທດລາວເຮົາຍັງເປັນປະເທດກຳລັງພັດທະນາ, ການຜະລິດເກືອບທັງໝົດຍັງແມ່ນການກະສິກຳ, ລ້ຽງສັດ … ການລ້ຽງສັດແບບທຳມະຊາດ, ແບບປ່ອຍອອກຕອນເຊົ້າ, ຕອນແລງກັບ ແລະ ໃນບາງທ້ອງຖິ່ນປະປ່ອຍ ໃຫ້ສັດຊອກຫາກິນຕາມທຳມະຊາດ, ຊອກຫາກິນເອງ, ນອນຕາມປ່າ ແລະ ຕາມສະຖານທີ່ອື່ນໆ ຕາມຄວາມມັກຂອງສັດເອງ. ດັ່ງນັ້ນ; ອຸປະຕິເຫດລົດຕຳງົວ, ຄວາຍ… ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນລຽນຕິດຕາມຖະໜົນເລກ 13 ແລະ ຕາມຖະໜົນສາຍອື່ນໆ. ເມື່ອເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ເກືອບທັງໝົດກໍສາມາດຕົກລົງປານີປານອມກັນໄດ້ ລະຫວ່າງເຈົ້າຂອງລົດ ແລະ ເຈົ້າຂອງສັດ. ຜົນຂອງການຕົກລົງລະຫວ່າງຄູ່ກໍລະນີກໍຍັງບໍ່ທັນເປັນເອກະພາບກັນວ່າໃຜຕ້ອງເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບລະຫວ່າງເຈົ້າຂອງລົດ ແລະ ເຈົ້າຂອງສັດ. ຄຳພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດກ່ຽວກັບບັນຫາດັ່ງກ່າວຊຶ່ງຈະນຳມາ ເປັນປະເພນີສານກໍຍັງບໍ່ທັນມີ.

ແຕ່ເມື່ອມີຜູ້ຖາມມາແລ້ວ, ຜູ້ຂຽນກໍຕ້ອງໄດ້ຊອກຄົ້ນຄວ້າເພື່ອໃຫ້ຄຳຕອບທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ຮັບປະກັນ. ມາດຕາ 94 ຂອງກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຂໍ້ຜູກພັນໃນສັນຍາ ແລະ ນອກສັນຍາ ໄດ້ບົ່ງໄວ້ກ່ຽວກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງ ຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງ ຫຼື ຜູ້ຄອບຄອງສັດວ່າ: “ເຈົ້າຂອງຫຼືຜູ້ຄອບຄອງສັດຕ້ອງຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຄວາມເສຍຫາຍທີ່ສັດນັ້ນໄດ້ກໍ່ຂຶ້ນຍ້ອນຄວາມຜິດຂອງເຈົ້າຂອງຫຼືຜູ້ຄອບຄອງສັດນັ້ນ ອີງຕາມເນື້ອໃນຂອງມາດຕາດັ່ງກ່າວນີ້ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ການເສຍຫາຍຕ່າງໆກໍຈະຕ້ອງ ແມ່ນເຈົ້າຂອງງົວ. ຖ້າຜູ້ກ່ຽວມີຄວາມຜິດເຈົ້າຂອງງົວຈະຕ້ອງຮັບຜິດຊອບແຕ່ຜູ້ດຽວບໍ ? ເຈົ້າຂອງລົດເດ, ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບນຳກັນບໍ ? ຖ້າອີງຕາມມາດຕາ 95 ຂອງກົດໝາຍດຽວກັນນີ້ ກ່ຽວກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຕໍ່ຄວາມເສຍຫາຍ ທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກວັດຖຸສິ່ງຂອງໄດ້ບົ່ງວ່າ: ຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກວັດຖຸສິ່ງຂອງໃດໜຶ່ງຍ້ອນຄວາມຜິດຂອງຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຫຼືຜູ້ຄອບຄອງນັ້ນຜູ້ກ່ຽວຕ້ອງຮັບຜິດຊອບໃຊ້ແທນຄ່າເສຍຫາຍດັ່ງກ່າວ ລົດທີ່ແລ່ນຕາມທ້ອງຖະໜົນນັ້ນກໍແມ່ນວັດຖຸສິ່ງຂອງ. ຄຳຖາມຕັ້ງຂຶ້ນອີກວ່າ ເຈົ້າຂອງ ຫຼື ຜູ້ຄອບຄອງ (ຄົນຂັບລົດ) ບໍ່ໄດ້ລະເມີດກົດຈໍລະຈອນບໍ່ ? ບໍ່ໄດ້ແລ່ນລົດໄວເກີນກຳນົດບໍ ? ແລະ ອື່ນໆ. ບັນຫາຕ່າງໆນີ້ຈະຕ້ອງໄດ້ນຳມາເປັນບ່ອນອີງ ເພື່ອຊັ່ງຊາຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ການເສຍຫາຍທີ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ຈະໃຫ້ເຈົ້າຂອງສັດຮັບ ຜິດຊອບແຕ່ຝ່າຍດຽວຄົງຈະບໍ່ທັນຖືກຕ້ອງເທື່ອ. ແຕ່ຖ້າຕົກລົງກັນບໍ່ໄດ້ ກໍມີແຕ່ສານປະຊາຊົນເທົ່ານັ້ນ ຈະເປັນຜູ້ພິ ຈາລະນາຕັດສິນເປັນແຕ່ລະກໍລະນີໆໄປ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / ປ່ຽນ )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / ປ່ຽນ )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / ປ່ຽນ )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / ປ່ຽນ )

Connecting to %s